Türkiye de Emeklilik konusunda ücretsiz danışmanlık veriyoruz. 

Mavi Kart sahiplerine, borclanarak emekli olmak icin basvurduklarinda SGK tarafindan vatandasliktan ciktiklari icin  emekli olamiyacaklari bildiriliyor.  Halbuki  vatandasliktan cikmadan yurt disindaki seneleri borclanabilirsiniz, mahkeme acarak verilmeyen haklarinizi alabilirsiniz, size de herkes icin gecerli olan emeklilik ile ilgili haklarinizin verilecektir.
Bilgi Formunu doldurabilirsiniz: 
 
Emeklilik konusunu daha iyi anlamaniza yarayacak Soru ve Cevaplar asagidadir: 
 
Soru: Ev kadını Türkiye de ve Almanya da hiç çalışmasi yok. Borçlanmayı hangi kurum kapsamında yapabilir?
 
Yanıt: Türkiye’de hiçbir hizmeti olmayan ev kadınları yurtdışı borçlanmalarını 5510 sayılı Yasanın 4.1/b maddesi gereği Bağ-Kur kapsamında yapar, yurt disinda gecen 20 seneyi borçlanıp Bağ-Kur dan emekli olabilir.
Eger yurt disinda kisa dönem bir  calisma, meslek egitimi veya cocuk dogumundan dolayi da olsa  bir sigorta girisleri varsa SSK dan emekli olabilirler. Cocuklarin dogum belgelerini bulunduklari ülkedeki sigorta kasasinda yapacaklari basvuruyla kayitlara isletebilirler. Bu baslangic tarihi Türkiye de mahkemede dava yoluyla SSK baslangici saydirilarak yurt disinda  yasadiklarini belgelemeleri durumunda SSK dan emekli olma sartlarini yerine geitirmis olurlar. Bu bilgiler  mavi kart sahibi kadinlar icin de aynen gecerlidir.
 
Serbest meslek sahibi olup, hic prim yatirmayanlar da faaliyet süreleri kadar erkeklerde 25 bayanlarda 20 sene prim yatirarak Bag-kur dan emekli olabilirler. Yurtdışında geçen sürelerin tamamını borçlanmak zorunda degillerdir. Emekli olmaya yetecek kadar süreyi borçlanabilirler.
 
8 mayis 2008 tarihinden evvel basvuranlar sansli durumdalar. Cünkü SSK dan o günkü gelen cevaplarinda verilen borclanma gün ve miktari hala sabit ve gecerlidir. Istenen parayi yatirarak emekli olabilirler. Ödeyecekleri para artmamaktadir. Ellerindeki belgeleri saklasinlar, cok degerlidir. Emekli ayligi baslatmak istediklerinde ek prim yatirmalari talep edilebilir. Bunu önlemek ve SSK dan yüksek emekli ayligi alabilmeleri icin mahkemelerde dava acarak yurt disi sigorta baslangicini Türkiye de sigorta baslangici saydirmak zorundadirlar. 
 
01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 Sayılı Yasa’nın 50. maddesiyle, isteğe bağlı sigortalı olabilmek için “Türkiye’de ikamet etmek” şartı getirilmiştir. Ancak bu hüküm, bu tarihten önceki kazanılmış hakları etkilemez. Fakat bilmemiz gereken 01.10.2008 tarihinden itibaren yurt disinda yasayanlar istege bagli prim ödeyemezler.
Türkiye deki hizmetlerine göre borclanarak emekliye ayrılanların bir daha Türkiye içinde çalışmalarını engelleyen hiçbir yasal hüküm yok. Fakat yurt disinda calismalari mümkün degil ve  yasak. Yurda kesin dönüş şartı deniyor, fakat istenen yurt disinda calismamasi ve sosyal yardim almamasi.
 
Soru: Borçlanma bedelini ödemek için bir süre varmı? Taksitle borçlanma yapabilirmiyim?
 
Yanıt: Eğer borçlanma başvurunuz 08.05.2008 tarihinden önce ise ve borclanma cetveliniz gelmis ise, ödeme yapmak için bir süre şartı yok. Ancak 08.05.2008 tarihinden sonra yapılan borçlanma başvuruları sonucu tahakkuk eden tutar, tutarın tebliğinden itibaren 3 ay içerisinde yatırılmak zorunda. Taksit hakkı yok.
 
Soru: Borçlanma yoluyla bağlanan aylıklar hangi hallerde kesilir?
 
Yanıt: Aylık bağlandıktan sonra  yurtdışında tekrar çalışmaya başlayanların, issizlik veya sosyal yardım ödeneği almaya başlayanların aylıkları kesilir.
Borçlanma suretiyle aylık alanlar yurtdışında kesintisiz 6 aydan fazla ikamet eden emekliler yoklamasi yaptırmak zorundadır. 6 ayın dolduğu tarihten itibaren 3 ay içerisinde yoklama belgesi doldurup SGK’ya göndermek zorundadır.
 
Borçlanarak emeklilik aylığı alanlar, kesin dönüş yapmak zorunda degildir. Eğer işsizlik veya sosyal yardım alma durumu sona erdiyse, Türkiye’den tekrar emekli aylığı alabilirler veya emekli ayliklarini Almanya da beyan ederek aldiklari yardimlardan bu miktari düsürebilirler.

Primlerini cekip Türkiye ye kesin dönüs yapanlar gecmise dönük borclanma sartlarinin müsait oldugu ülkelerde gecen yurt disindaki sürelerini borclanabilirler.

 

 ALMAN RANT SİGORTASINA İLK GİRİŞ TARİHİNİN TÜRKİYE SİGORTASINA İLK GİRİŞ TARİHİ OLARAK KABUL EDİLMESİ 

Bilindiği üzere, Almanya’ya işçi göçünün başladığı 1960 yıllarda, Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Devleti arasında bir sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmıştı. Bu sözleşmeye benzer sözleşmeler daha sonra Fransa, Hollanda, Avusturya, Belçika gibi diğer Batı Avrupa ülkeleriyle de ayrı ayrı imzalanmıştı. 

Bu sözleşmelerin her birisinde farklı maddelerde yazılan, Türkiye-Almanya Sözleşmesinde ise 29/4. maddede kaleme alınan bir hüküm vardır. Bu da, bir Türk Vatandaşının bulunduğu ülkedeki (Almanya’daki) rant sigortasına ilk giriş tarihinin, Türkiye’deki ilk sigortalılık başlangıç tarihi sayılacağıdır.

 Bu hüküm son derece önemlidir. Zira, Türkiye’deki SSK kapsamında emekli olmayı düzenleyen mevcut mevzuata göre, bir sigortalının emekliliği, kadın ise en az 20, erkek ise en az 25 yıllık sigortalı olunması gerekliliği üzerine kuruludur. Yani SSK mevzuatına göre bir kadın emekli olma hakkını kazandığında en az 20, erkek ise en az 25 yıl öncesinde SSK kapsamında çalışma yapmış, SSK ya giriş yapmış olmalıdır.

 Bu şart sebebiyle de SSK, Türkiye’de hiç çalışması olmayan bir yurtdışı gurbetçisinin, bayansa en az 20, erkekse en az 25 yıllık borçlanma yapmasını şart koşmakta, bunu ödediği tarihten itibaren de ödediği gün sayısını geriye doğru götürerek ilk sigortalılık başlangıcını tespit etmekte, bundan sonra da tespit edilen ilk başlangıç tarihine göre emeklilik yaşını tayin etmektedir. Somut bir örnekle izah edecek olursak; örneğin 01.05.1964 doğumlu Mehmet Bey adlı bir vatandaşımız, çocukluğundan beri Almanya’da yaşıyor olsun ve 18 yaşını doldurduğu 01.05.1982 tarihinde Almanya’da ilk kez işe girmiş ve o günden beri çalışıyor olsun. Bu vatandaşımız Türkiye’de hiç çalışmamış olsun ve örneğin 01.07.2007 tarihinde SSK’ya müracaat ederek yurtdışı borçlanması yapma talebinde bulunmuş olsun. SSK bu talebe göre Mehmet Beye 25 yıl (9000 gün) borçlanma tahakkuku yapacaktır. Mehmet Bey tahakkukta çıkan 25 yıl (9000 gün) karşılığı borçlanmayı tamı tamına ödemediği müddetçe emeklilik hakkını kazanamayacaktır.

Oysa ki, Türkiye-Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi’nin 29/4. maddesine göre, Mehmet beyin Almanya’daki ilk çalışma tarihi yani 01.05.1982 tarihi Mehmet Bey için Türkiye’deki ilk işe giriş tarihidir, SSK sözleşmedeki bu maddeyi uygulasa bu kez Mehmet beye 25 yıl (9000 gün) değil, 5075 gün borçlanma tahakkuku çıkarmak zorunda kalacaktır, sözleşmeye göre Mehmet Bey borçlanmasını neredeyse yarı yarıya daha az ödeyerek emeklilik imkanına sahiptir.

SSK bu sözleşmeleri uygulamasa da bu konuda Türkiye’de iş mahkemelerinde dava açan vatandaşlarımız, daha az borçlanma bedeli ödeyerek daha erken yaşta emeklilik hakkını kazanmışlardır.

Bu durumda olan vatandaşlarımızın, bahsettiğimiz emsal kararları delil göstererek, Türkiye’de iş mahkemesinde kendi davalarını açmaları gerekiyor. Ancak bu durum sadece SSK kapsamında (5510 sayılı Yasa’nın 4-1/a maddesi kapsamında) olanlar için geçerli, Bağ-Kur veya Emekli Sandığına tabi olanlar bu durumdan istifade edemezler, zira onların bağlı oldukları mevzuat başkadır.

Av. Alpaslan Küçükdağ    

 

 

 

 

 

 

 

Weiter